สิ่งที่ควรรู้เกี่ยวกับรอบการทำ IUI

การเข้ารับการฉีดเชื้อเข้าสู่โพรงมดลูก (IUI) อาจทำให้เกิดความรู้สึกหลากหลาย ทั้งความหวังและความไม่แน่ใจ หลายคนอาจสงสัยว่าขั้นตอนต่าง ๆ มีอะไรบ้าง เจ็บหรือไม่ หรือหลังทำต้องใช้ชีวิตอย่างไรต่อไป บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักกับกระบวนการ IUI ตั้งแต่เริ่มต้นไปจนถึงช่วงรอผลสองสัปดาห์ เพื่อช่วยให้คุณรู้สึกมั่นใจและพร้อมมากขึ้นค่ะ

ในบทความนี้ คุณจะได้เรียนรู้ภาพรวมของแต่ละขั้นตอนในรอบการทำ IUI พร้อมคำอธิบายว่าแต่ละขั้นตอนสำคัญอย่างไร เราจะอธิบายให้เข้าใจง่ายๆว่า IUI คืออะไร เหมาะกับใคร และยาที่ใช้ในกระบวนการมีบทบาทอย่างไรในการกำหนดช่วงเวลาการตกไข่ นอกจากนี้ยังมีข้อมูลที่เป็นประโยชน์เกี่ยวกับการเตรียมเชื้ออสุจิ ขั้นตอนการฉีดเชื้อ และสิ่งที่คุณควรคาดหวังหลังจากทำหัตถการ ไม่ว่าคุณจะเป็นมือใหม่ในการทำ IUI หรือเคยมีประสบการณ์มาก่อน บทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจกระบวนการและตัดสินใจได้อย่างมั่นใจค่ะ

สถิติที่น่าสนใจ: อัตราการตั้งครรภ์จาก IUI ต่อรอบอยู่ที่ประมาณ 9–20% ขึ้นอยู่กับอายุและการวินิจฉัย แต่เมื่อทำหลายรอบ อัตราความสำเร็จรวมสามารถเพิ่มขึ้นได้ถึง 30–40% เลยทีเดียว บทความนี้จะอธิบายให้ชัดเจนว่าตัวเลขนี้มีความหมายอย่างไรต่อเส้นทางการสร้างครอบครัวของคุณค่ะ

ทย์ไปจนถึงช่วงรอผลหลังทำหัตถการ

IUI คืออะไร และเหมาะกับใคร?

IUI หรือการฉีดเชื้ออสุจิเข้าสู่โพรงมดลูกโดยตรง เป็นหัตถการเพื่อการเจริญพันธุ์ที่ทำในช่วงเวลาที่ตรงกับการตกไข่ โดยใช้อสุจิที่ผ่านการล้างอย่างพิเศษเพื่อให้มีคุณภาพดี การฉีดเชื้อเข้าไปใกล้ไข่มากขึ้นช่วยเพิ่มโอกาสในการปฏิสนธิ โดยไม่ต้องผ่านปากมดลูก หลายคนรู้สึกสบายใจกับกระบวนการนี้เพราะใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที ทำที่คลินิก และไม่เจ็บมากนัก

ใครบ้างที่อาจเหมาะกับการทำ IUI

• ภาวะมีบุตรยากจากเพศชายในระดับเล็กน้อย: เช่น อสุจิจำนวนต่ำ หรือเคลื่อนไหวช้าเล็กน้อย IUI อาจช่วยเพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์
• ภาวะมีบุตรยากที่หาสาเหตุไม่พบ: เมื่อผลตรวจปกติแต่ยังไม่ตั้งครรภ์ IUI เป็นขั้นตอนเริ่มต้นที่ไม่ซับซ้อน
• คู่รักที่มีปัญหาเรื่องจังหวะหรือความยากลำบากในการมีเพศสัมพันธ์: เช่น ติดตามช่วงตกไข่ได้ยาก หรือมีความเครียดทางร่างกายหรือจิตใจที่เป็นอุปสรรค

*หมายเหตุ: กลุ่มผู้เข้ารับการรักษาตามหมวดหมู่ที่กล่าวถึงนี้ ยังไม่ได้รับอนุญาตให้เข้ารับการทำ IUI ในประเทศไทย ณ ปัจจุบัน

จากงานวิจัยพบว่า อัตราการตั้งครรภ์ต่อรอบการทำ IUI อยู่ที่ประมาณ 7.5% ถึง 10% ในผู้หญิงที่อายุต่ำกว่า 40 ปี และจะลดลงเมื่ออายุมากขึ้น โดยอยู่ที่ประมาณ 9.8% ในผู้หญิงอายุระหว่าง 40–42 ปี สำหรับผู้ที่อายุน้อยกว่า 35 ปี อัตราความสำเร็จอาจอยู่ที่ประมาณ 13–14% ต่อรอบการทำ IUI ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าเหตุใดการทำ IUI จึงมักเป็นทางเลือกแรกในการรักษาภาวะมีบุตรยาก เพราะเป็นวิธีที่ไม่รุกล้ำร่างกายมากนัก ทำซ้ำได้ง่าย และยังคงมีโอกาสสำเร็จที่ดี ขึ้นอยู่กับสภาวะของแต่ละบุคคล

การเตรียมตัวก่อนเข้าสู่รอบการทำ IUI

การปรึกษาแพทย์ครั้งแรกและการตรวจประเมินภาวะเจริญพันธุ์

• คุณและคู่ของคุณจะเริ่มต้นด้วยการประเมินภาวะเจริญพันธุ์อย่างครบถ้วน ซึ่งรวมถึงประวัติรอบเดือน การตั้งครรภ์ในอดีต และผลตรวจที่ผ่านมา
• คุณจะได้รับการตรวจพื้นฐาน เช่น การตรวจเลือดเพื่อดูฮอร์โมน (เช่น FSH และ LH ในวันที่ 3 ของรอบเดือน) การอัลตราซาวด์เพื่อตรวจดูจำนวนไข่ที่เหลืออยู่ และการวิเคราะห์น้ำอสุจิเพื่อตรวจสอบจำนวนและคุณภาพของอสุจิ
• การประเมินเหล่านี้จะช่วยให้แพทย์ตัดสินใจได้ว่า ควรดำเนินการในรอบธรรมชาติ หรือใช้ยากระตุ้นการตกไข่เพื่อเพิ่มโอกาสในการปล่อยไข่มากขึ้น

ยาที่คุณอาจได้รับ

ขึ้นอยู่กับโปรไฟล์ภาวะเจริญพันธุ์ของคุณ ทีมแพทย์อาจแนะนำยาเหล่านี้เพื่อกระตุ้นการตกไข่:

• Clomiphene citrate (Clomid): ช่วยกระตุ้นการตกไข่ได้ประมาณ 60–85% ต่อรอบ โดยมีอัตราการตั้งครรภ์ประมาณ 10–20% ต่อรอบ IUI
• Letrozole (Femara): มักใช้ในผู้หญิงที่มีภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ (PCOS) และอาจให้อัตราการตั้งครรภ์สูงกว่า Clomid เล็กน้อย (ประมาณ 18% เทียบกับ 13% ต่อรอบ IUI)
• ฮอร์โมนกระตุ้นไข่แบบฉีด (Injectable gonadotropins): กระตุ้นให้เกิดฟอลลิเคิลหลายใบ เพิ่มโอกาสตั้งครรภ์มากกว่า 15% ต่อรอบ แต่ต้องได้รับการติดตามอย่างใกล้ชิดและมีค่าใช้จ่ายสูงกว่า

สุขภาพ ประวัติทางการแพทย์ และความสะดวกของคุณในการเข้ารับการติดตามผลอย่างสม่ำเสมอ ล้วนมีบทบาทสำคัญในการเลือกแนวทางที่เหมาะสมสำหรับรอบ IUI ของคุณ

การติดตามรอบเดือนและการจับเวลาที่เหมาะสม

การติดตามการตกไข่

• คุณจะต้องไปที่คลินิก 2–4 ครั้งในช่วงรอบเดือนของคุณ
• ในแต่ละครั้งที่ไปตรวจ จะมีการทำอัลตร้าซาวด์ผ่านช่องคลอด (การสแกนภายในอย่างรวดเร็วและอ่อนโยน) เพื่อตรวจดูการเจริญเติบโตของฟอลลิเคิลไข่ โดยไม่ต้องเตรียมตัวพิเศษใดๆ
• ในบางครั้งจะมีการเจาะเลือดเพื่อตรวจระดับฮอร์โมน เช่น ฮอร์โมนเอสโตรเจน เพื่อช่วยระบุช่วงเวลาที่คุณกำลังจะตกไข่

เมื่อฟอลลิเคิลที่โดดเด่นมีขนาดประมาณ 18–20 มม. และระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนของคุณสูงขึ้น คุณจะได้รับการฉีดฮอร์โมน hCG เพื่อกระตุ้นการตกไข่ การฉีดนี้เป็นขั้นตอนสุดท้ายที่ช่วยให้ไข่หลุดออกมา จากนั้นจะนัดทำ IUI ประมาณ 36 ชั่วโมงต่อมา เพื่อให้ตรงกับช่วงตกไข่และเพิ่มโอกาสในการปฏิสนธิให้สูงสุด

การเก็บและเตรียมตัวอสุจิ

• ในวันของรอบการรักษา คู่ของคุณจะให้ตัวอย่างอสุจิสดที่คลินิก หรือคุณจะใช้ตัวอย่างอสุจิผู้บริจาคที่แช่แข็งและละลายแล้ว
• ในห้องปฏิบัติการ ตัวอย่างจะผ่านกระบวนการล้างและเตรียม (เรียกว่า “swim-up”) เพื่อแยกอสุจิที่มีสุขภาพดีที่สุดและเคลื่อนไหวได้ดีที่สุดออกมา
• กระบวนการนี้ใช้เวลาประมาณ 20–40 นาที ทำให้ได้น้ำเชื้อที่สะอาดและเข้มข้น เหมาะสำหรับการฉีดเชื้อ

ขั้นตอนการทำ IUI

• รวดเร็วและง่าย — คุณจะนอนบนโต๊ะตรวจ (คล้ายกับการตรวจ Pap smear) ขณะที่แพทย์ใช่สายสวนเล็กและนุ่มใส่ตัวอสุจิที่เตรียมไว้เข้าไปในมดลูกของคุณ
• เวลา — กระบวนการทั้งหมดใช้เวลาเพียงไม่กี่นาทีเท่านั้น ไม่ต้องใช้ยาชา และคนส่วนใหญ่มักเคลื่อนไหวได้อย่างสบายก่อนจะเสร็จสิ้น
• ความรู้สึก — คุณอาจรู้สึกเกร็งเล็กน้อยหรือกดดันขณะที่สายสวนผ่านปากมดลูก ซึ่งอาการนี้จะหายไปอย่างรวดเร็วหลังดึงสายสวนออก

คนไข้ส่วนใหญ่มักพักอยู่ในห้องประมาณ 10–20 นาทีหลังทำเพื่อให้แน่ใจว่ารู้สึกปกติดี

เมื่อถึงเวลาที่ต้องคิดถึงขั้นตอนถัดไป

• อายุเป็นปัจจัยสำคัญ: ผู้หญิงที่อายุต่ำกว่า 30 ปีอาจประสบความสำเร็จหลังจากทำหลายรอบ ในขณะที่ผู้ที่อายุมากกว่า 40 ปีอาจมีโอกาสสำเร็จน้อยกว่ามาก
• การวินิจฉัยก็มีผลเช่นกัน: IUI เหมาะสำหรับกรณีภาวะมีบุตรยากจากฝ่ายชายเล็กน้อย ภาวะมีบุตรยากที่ไม่ทราบสาเหตุ หรือกรณีใช้สเปิร์มจากผู้บริจาค
• หากไม่ประสบความสำเร็จหลังจากพยายาม 3–4 รอบ หรือหากไม่พบฟอลลิเคิลหลายฟอลลิเคิลในช่วงกระตุ้น ทีมแพทย์อาจแนะนำให้เปลี่ยนไปทำ IVF

สิ่งที่คุณสามารถทำได้

• ติดตามความก้าวหน้าในภาพรวมของคุณ เพราะหลายคนประสบความสำเร็จหลังทำ IUI ไปแล้วหลายรอบ
• ปรึกษาทีมแพทย์ว่าถึงเวลาต้องประเมินแผนการรักษาใหม่หรือยัง โดยพิจารณาจากอายุ ผลการวินิจฉัย หรือการตอบสนองของฟอลลิเคิ
• ทำความรู้จักกับทางเลือกถัดไป เช่น การทำเด็กหลอดแก้ว IVF มักเป็นขั้นตอนต่อจาก IUI แต่ไม่ต้องลังเลที่จะสอบถามก่อนเวลาอันควรหากจำเป็น

หากคุณยังไม่แน่ใจว่าจะทำ IUI ต่อไปหรือเปลี่ยนไปทำ IVF ลองปรึกษาทีมแพทย์และผู้เชี่ยวชาญของเราได้ที่ Millennium IVF เราพร้อมช่วยคุณวางแผนเส้นทางที่เหมาะสมที่สุดสำหรับคุณ