IUI · อ่าน 10 นาที

ทำหมันแล้ว ทำ IUI ได้ไหม

นพ. นฤมิต วงษ์ลิขิตปัญญา2 สิงหาคม 2567
M

คู่สมรสบางคู่ตัดสินใจปิดอู่หรือทำหมันไปแล้ว แต่กลับเปลี่ยนใจภายหลัง และอยากมีลูกในตอนที่หมันไปแล้ว อาจต้องการข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องนี้เพิ่มเติม โดยเฉพาะเทคโนโลยีทางการแพทย์ในการรักษาผู้มีบุตรยากที่พัฒนาไปไกล ทำให้เกิดความสงสัยเกี่ยวกับการรักษา ซึ่งในบทความนี้ศูนย์รักษาผู้มีบุตรยาก อย่าง Millennium IVF Clinic จะมาไขข้อสงสัยถึงข้อมูลที่ว่าทำหมันแล้ว ทำ IUI ได้หรือไม่

ทำหมัน ทำอย่างไร 

ก่อนอื่นคุณแม่ที่ต้องการข้อมูลว่าทำหมันไปแล้วจะทำ IUI ได้ไหม คุณแม่ต้องมาดูข้อมูลเกี่ยวกับการทำหมันก่อนว่าทำอย่างไร เพื่อให้เข้าใจกระบวนการรักษาได้มากขึ้น โดยในการทำหมันจะทำการตัด หรือผูกท่อนำไข่ให้ขาดจากรังไข่ เมื่อท่อนำไข่ขาดแล้ว ไข่ก็ไม่สามารถตกลงมาที่มดลูกได้ และไม่สามารถปฏิสนธิกับอสุจิได้ จึงมีบุตรไม่ได้และเป็นหมันในที่สุด 

การทำ IUI คืออะไร

การทำ IUI หรือ IUI (Intrauterine Insemination) คือ เป็นวิธีการรักษาผู้มีบุตรยากรูปแบบหนึ่ง เป็นการฉีดน้ำเชื้อเข้าสู่โพรงมดลูก เพื่อเพิ่มโอกาสให้เชื้ออสุจิเดินทางถึงเซลล์ไข่ได้ง่ายขึ้น จึงเพิ่มโอกาสการมีบุตรได้ แต่วิธีนี้มีข้อจำกัดคือท่อนำไข่ของผู้หญิงจะต้องใช้งานได้อย่างน้อยหนึ่งข้าง เพราะเชื้ออสุจิยังต้องเดินทางผ่านท่อนำไข่ไปผสมกับไข่ หากท่อนำไข่ตีบหรือตันทั้งสองข้าง รวมถึงหากท่อนำไข่ขาดจนไม่สามารถนำไข่ให้ตกลงมาผสมกับอสุจิได้ การทำ IUI ก็ไม่สามารถช่วยอะไรได้

ทำหมันแล้ว ทำ IUI ได้ไหม

มาถึงคำถามสำคัญว่าทำหมันไปแล้วจะทำ IUI ได้หรือไม่ คำตอบคือไม่สามารถทำได้ถ้าไม่แก้หมัน จากที่ได้กล่าวไปว่าการทำหมันเป็นการตัดท่อนำไข่ให้ขาด จนไข่ไม่สามารถเดินทางมาผสมกับอสุจิได้ อสุจิก็ไม่สามารถเดินทางไปผสมกับไข่ได้ แต่การทำ IUI ยังต้องอาศัยท่อนำไข่ ทำให้การทำ IUI ใช้ไม่ได้กับคนที่ทำหมันไปแล้ว เว้นแต่ว่าจะแก้หมันเสียก่อน 

อ่านเพิ่มเติม: IUI ไม่ติดกี่ครั้ง? ถึงต้องเปลี่ยนวิธี

การแก้หมัน ทำอย่างไร

การแก้หมัน ทำโดยการผ่าตัดเชื่อมต่อท่อนำไข่ที่ถูกตัดไปแล้ว ให้กลับมาติดกันใหม่ คือให้ท่อนำไข่กลับมาเชื่อมระหว่างมดลูกกับรังไข่เหมือนเดิม ทำให้ไข่ตกลงมาที่มดลูกได้ ซึ่งการผ่าตัดเชื่อมต่อท่อนำไข่มี 2 แบบคือการผ่าตัดแก้หมันแบบเปิดหน้าท้อง (Minilaparotomy or Abdominal Incision) และการผ่าตัดแก้หมันแบบส่องกล้อง (Laparoscopic Surgery)

1. การผ่าตัดแก้หมันแบบเปิดหน้าท้อง (Minilaparotomy or Abdominal Incision) 

แพทย์จะผ่าตัดเปิดแผลที่บริเวณหน้าท้องส่วนล่าง เพื่อให้เห็นท่อนำไข่ แล้วทำการเชื่อมต่อท่อนำไข่ที่ขาดอยู่ให้ติดกัน จากนั้นจะทำการเย็บปิดแผล

2. การผ่าตัดแก้หมันแบบส่องกล้อง (Laparoscopic Surgery) 

แพทย์จะผ่าตัดเปิดแผลขนาดเล็กประมาณ 1 เซนติเมตร ที่หน้าท้องส่วนล่าง 3 จุด จากนั้นสอดอุปกรณ์ลักษณะคล้ายท่อเข้าไปตรงบริเวณนั้น โดยที่ปลายท่อจะมีกล้องและอุปกรณ์ผ่าตัดติดอยู่ เพื่อทำการเชื่อมต่อท่อนำไข่ที่ขาดอยู่ให้ติดกัน จากนั้นจะทำการเย็บปิดแผล

ผลของการแก้หมันคือจะมีโอกาสกลับมามีลูกตามธรรมชาติได้ รวมถึงสามารถใช้วิธีการทำ IUI เพื่อเพิ่มโอกาสการมีบุตรได้ แต่ถ้าหากไม่แก้หมัน ก็ไม่สามารถทำ IUI ได้

แต่อย่างไรก็ตามการจะแก้หมันได้นั้น ต้องมีท่อนำไข่ที่เหลืออยู่เพียงพอที่จะสามารถนำมาผ่าตัดต่อกันใหม่ได้ และเนื่องจากเป็นการผ่าตัดต่อท่อใหม่ บางท่านตรงบริเวณที่ผ่าตัดเนื้อเยื่ออาจมีการสร้างแผลเป็น ทำให้เกิดการตีบแคบของท่อนำไข่บริเวณนั้น ซึ่งอาจทำให้เกิดการท้องนอกมดลูกได้ง่ายขึ้น

ถ้าไม่แก้หมันจะมีลูกได้ไหม

หากไม่แก้หมัน ยังสามารถมีลูกได้ แต่จะต้องเป็นการปฏิสนธิภายนอกร่างกาย ส่วนการทำ IUI ที่เป็นการปฏิสนธิภายในร่างกาย จะไม่สามารถทำได้ถ้าไม่แก้หมัน หากต้องการมีบุตรโดยไม่แก้หมัน จะต้องทำวิธีอื่น เช่น การทำเด็กหลอดแก้ว เพราะไม่ต้องอาศัยท่อนำไข่ ก็ทำให้เกิดการปฏิสนธิได้ โดยแพทย์จะนำเอาไข่ออกมาจากร่างกาย และนำไปปฏิสนธิกับอสุจิในหลอดแก้ว เพื่อให้เกิดตัวอ่อน และนำตัวอ่อนกลับเข้าไปฝังตัวในมดลูก ก่อนที่จะเจริญเป็นทารกต่อไป 

กล่าวโดยสรุป ทำหมันแล้วไม่สามารถทำ IUI ได้ถ้าไม่แก้หมัน เพราะต้องอาศัยท่อนำไข่ แต่ยังสามารถมีลูกได้ ด้วยวิธีการปฏิสนธินอกร่างกายอย่างการทำเด็กหลอดแก้ว สามารถปรึกษาเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์รักษาผู้มีบุตรยาก Millennium IVF Clinic 

เขียนโดย

NW

นพ. นฤมิต วงษ์ลิขิตปัญญา

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ประจำ Millennium IVF Clinic กรุงเทพฯ ด้วยประสบการณ์กว่า 15 ปี ดูแลรักษา IVF บนพื้นฐานหลักฐานทางการแพทย์ พร้อมแผนการรักษาเฉพาะบุคคล

แชร์บทความนี้

ต้องการคำแนะนำ?

ปรึกษาทีมแพทย์ของเรา

ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญของเราฟรี คำแนะนำที่ชัดเจนและเฉพาะบุคคลสำหรับเส้นทาง IVF ของคุณ

นัดปรึกษา
LLINEWhatsApp