การนับวันไข่ตก (Ovulation) อาการแบบไหนบอกว่าไข่ตก
การนับวันไข่ตก เป็นอีกหนึ่งวิธีการของคนอยากมีลูก เหมาะสำหรับคู่สมรสที่วางแผนมีบุตร แต่ยังไม่สามารถมีบุตรได้ตามต้องการ และยังหาสาเหตุแน่ชัดของการไม่ตั้งครรภ์ไม่ได้ การลองใช้วิธีนับวันไข่ตกดูก่อน ถือเป็นวิธีที่เหมาะสม ก่อนเปลี่ยนไปใช้วิธีอื่นเมื่อไม่สำเร็จ
ไข่ตก คืออะไร
ก่อนอื่นมาทำความเข้าใจเกี่ยวกับ “ไข่ตก” หรือภาวะการตกไข่กันก่อนว่าคืออะไร โดยภาวะไข่ตกเป็นภาวะหนึ่งซึ่งเป็นธรรมชาติของผู้หญิง จะเกิดขึ้นทุกเดือน จนกระทั่งถึงวัยหมดประจำเดือนหรือวัยทอง ภาวะการตกไข่ก็จะไม่เกิดขึ้นอีก และภาวะการตกไข่ จะทำให้เกิดการตั้งครรภ์ได้ หมายความว่าถ้าหากเข้าสู่วัยทองหรือวัยที่หมดประจำเดือนไปแล้ว ก็จะไม่สามารถตั้งครรภ์ได้นั่นเอง
ภาวะการตกไข่ จะเกิดขึ้นหลังจากที่รังไข่ในระบบสืบพันธุ์เพศหญิงมีการผลิตเซลล์ไข่ขึ้นมา และเจริญเติบโตเต็มที่ก็จะตกลงไปในท่อนำไข่ เพื่อรอการปฏิสนธิ หากมีเชื้ออสุจิเดินทางเข้ามาที่ท่อนำไข่ในช่วงที่มีไข่ตกอยู่ก็มีโอกาสที่จะเกิดการปฏิสนธิกัน และกลายเป็นตัวอ่อน กระทั่งเจริญไปเป็นทารกในครรภ์มารดาตามลำดับ
วันไข่ตก คืออะไร
วันไข่ตกก็คือวันที่มีการตกไข่เกิดขึ้นนั่นเอง โดยวันไข่ตกจะเกิดขึ้นทุกเดือน เดือนละ 1 ครั้ง และวันตกไข่เป็นวันที่ไข่ตกลงไปในท่อนำไข่ มีโอกาสที่จะเกิดการปฏิสนธิกับอสุจิได้ ดังนั้นถ้าหากไข่ตก ก็จะมีโอกาสตั้งครรภ์ได้ ตรงกันข้ามหากเชื้ออสุจิเดินทางเข้าไปที่ท่อนำไข่ในวันที่ไม่มีการตกไข่เกิดขึ้น ก็จะไม่เกิดการปฏิสนธิ และไม่เกิดการตั้งครรภ์
ดังนั้นในคู่สมรสที่มีปัญหาเรื่องการมีบุตร ก็สามารถ “นับวันไข่ตก” เพื่อเพิ่มโอกาสได้ เพราะเป็นไปได้ว่าที่ผ่านมา คู่สมรสอาจมีเพศสัมพันธ์ในวันที่ไม่มีการตกไข่ จึงไม่เกิดการตั้งครรภ์ก็เป็นได้
วันไข่ตก ไข่อยู่ได้นานเท่าไร
วันไข่ตกที่จะเกิดขึ้นเดือนละครั้ง ซึ่งไข่จะตกลงไปอยู่ในท่อนำไข่ เพื่อรอการปฏิสนธิ คำถามต่อมาที่หลายคนสงสัยคือไข่จะรอการปฏิสนธิอยู่ที่ท่อนำไข่เป็นเวลานานเท่าไร ซึ่งไข่ที่ตกลงมาที่ท่อนำไข่ จะอยู่ที่บริเวณปลายท่อนำไข่เป็นเวลา 12-24 ชั่วโมงเท่านั้น ภายในช่วงเวลานี้ หากมีอสุจิเดินทางเข้ามาผสมและเกิดการปฏิสนธิ ก็จะกลายเป็นตัวอ่อนและเจริญไปเป็นทารก แต่ถ้าหากไม่มีอสุจิเดินทางเข้ามา ไข่ที่รอการปฏิสนธินั้นก็จะฝ่อและสลายตัวไป ในส่วนของผนังมดลูกที่รอการฝังตัวของตัวอ่อนที่จะเจริญไปเป็นทารก เมื่อไม่มีตัวอ่อนเกิดขึ้นก็จะสลายตัวไป และไหลออกมาทางช่องคลอดในลักษณะของ “ประจำเดือน” นั่นเอง
การนับวันไข่ตก นับอย่างไร
ในการนับวันไข่ตก สามารถอิงจากรอบประจำเดือนของเราหาร 2 เช่นถ้ารอบประจำเดือนของเรา 28 วัน วันไข่ตกจะประมาณวันที่ 14 เป็นต้น หากประจำเดือนมาวันแรก ให้นับวันนั้นเป็นวันที่ 1 หลังจากนั้นเมื่อถึงวันที่ 14 ก็จะเป็นวันที่ไข่ตก และมีโอกาสตั้งครรภ์หากมีอสุจิเข้ามาผสม โดยอสุจิจะสามารถอยู่รอการปฏิสนธิอยู่ภายในรังไข่ได้ประมาณ 2 วัน ดังนั้นช่วงเวลาที่ควรมีเพศสัมพันธ์เพื่อให้เกิดการตั้งครรภ์ สัมพันธ์กับการนับวันไข่ตก คือก่อนวันที่มีการตกไข่ประมาณ 1-2 วัน วันไข่ตกและหลังจากนั้นได้อีก 2-4 วัน (หมายเหตุ ที่เพื่อหลังวันไข่ตก 2-4 วันนั้น เพราะว่าการตกไข่ของฝ่ายหญิงอาจล่าช้าออกไป ก็จะสามารถครอบคลุมได้)
ดังนั้นการนับวันมีเพศสัมพันธ์ ควรเป็นช่วงเวลา ไม่ใช่แค่วันใดวันหนึ่งเพื่อเพิ่มโอกาสในการประสบผลสำเร็จ
ยกตัวอย่างเช่น หากมีเพศสัมพันธ์ก่อนวันไข่ตก 1 วัน อสุจิจะอยู่ในท่อนำไข่ได้นานถึง 2 วัน หมายความว่าหากวันต่อมาเป็นวันไข่ตก ซึ่งมีไข่ตกลงมาที่ท่อนำไข่ ก็จะเกิดการผสมกับอสุจิได้ หรือถ้าหากมีเพศสัมพันธ์ก่อนวันไข่ตก 2 วัน ก็ยังสามารถเกิดการปฏิสนธิได้เช่นกัน เพราะ 2 วันถัดมา อสุจิที่ยังอยู่ในท่อนำไข่และมีไข่ตกลงมาก็มีโอกาสที่จะปฏิสนธิกันได้
หากมีเพศสัมพันธ์วันไข่ตกพอดี ก็มีโอกาสที่จะตั้งครรภ์ได้เช่นกัน แต่ถึงอย่างนั้นตามที่กล่าวไปในข้างต้นที่ว่าไข่จะอยู่รอการปฏิสนธิเพียง 12-24 ชั่วโมงเท่านั้น หากมีเพศสัมพันธ์วันตกไข่ และไม่ทันเวลาหรืออสุจิเข้าไปตอนที่ไข่ฝ่อและสลายไปแล้ว ก็จะไม่เกิดการตั้งครรภ์อยู่ดี จึงมีข้อแนะนำสำหรับคนอยากมีบุตร ว่าควรมีเพศสัมพันธ์ก่อนวันไข่ตกประมาณ 1-2 วัน จะดีที่สุด โดยให้อสุจิเป็นฝ่ายไปรอจะมีโอกาสมากกว่า เพราะอสุจิรอไข่ได้นานถึง 2 วัน แต่ไข่รออสุจิได้แค่ 12-24 ชั่วโมงเท่านั้น
นอกจากการนับวันไข่ตก สามารถสังเกตตัวเองเบื้องต้นได้ หากมีการตกไข่อาจแสดงอาการบางอย่าง ได้แก่ การเกิดมูกที่ปากมดลูก อุณหภูมิร่างกายเพิ่มสูงขึ้น มีอารมณ์ทางเพศเพิ่มขึ้น ปากมดลูกเลื่อนสูงขึ้น เจ็บคัดเต้านม และผลึกน้ำลายมีลักษณะเป็นรูปใบเฟิร์น
การใช้ชุดตรวจการตกไข่ เสริมการนับวันไข่ตก
การใช้ชุดตรวจการตกไข่ ช่วยเพิ่มความแม่นยำได้มากขึ้น แม้จะรู้ว่าการตกไข่เกิดขึ้นหลังประจำเดือนมาวันแรก 14 วัน แต่ถึงอย่างนั้นก็ยังไม่รู้อยู่ดีว่ามีฮอร์โมนการตกไข่เกิดขึ้นหรือไม่ โดยเฉพาะผู้หญิงที่มีปัญหาสุขภาพ อาจมีการตกไข่ที่บกพร่อง ดังนั้นการใช้ชุดตรวจการตกไข่ ก็ช่วยเพิ่มความแม่นยำมากขึ้น อีกทั้งยังเหมาะกับผู้หญิงที่ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ
ชุดตรวจการตกไข่ มีลักษณะคล้ายที่ตรวจครรภ์ สามารถใช้งานได้โดยการตรวจกับปัสสาวะ โดยให้ใช้ตรวจหลังจากวันที่มีประจำเดือนประมาณ 10-12 วัน แนะนำให้ตรวจในช่วงบ่ายโมงถึง 2 ทุ่ม ซึ่งเป็นช่วงที่ปัสสาวะมีความเข้มข้นของ LH มากที่สุด หากชุดตรวจแสดงผล 2 ขีดเป็นสีแดงเข้ม หมายความว่ากำลังตกไข่ การมีเพศสัมพันธ์ช่วงนั้นหรือก่อนหน้านั้น 1-2 วัน จะช่วยเพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์ให้สูงขึ้น
ทั้งนี้การนับวันไข่ตก ถือเป็นวิธีการหนึ่งที่ช่วยเพิ่มโอกาสการมีบุตรได้ ในกรณีที่คู่สมรสไม่มีปัญหาสุขภาพด้านระบบสืบพันธุ์ เพียงแต่มีเพศสัมพันธ์ในช่วงเวลาที่ไม่สัมพันธ์กับการตั้งครรภ์เท่านั้น แต่ถ้าหากมีปัญหาด้านระบบสืบพันธุ์จะต้องใช้วิธีอื่นหากคุณพ่อคุณแม่ที่ต้องการวางแผนการตั้งครรภ์ หรือกำลังประสบกับภาวะมีบุตรยากสามารถปรึกษากับ Millennium IVF Clinic ได้ตลอดนะคะ เรายินดีให้คำปรึกษากับทุกครอบครัวที่ต้องการวางแผนมีลูก และพร้อมเติมเต็มความฝันทุกครอบครัวให้สมบูรณ์
เขียนโดย
นพ. นฤมิต วงษ์ลิขิตปัญญา
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ประจำ Millennium IVF Clinic กรุงเทพฯ ด้วยประสบการณ์กว่า 15 ปี ดูแลรักษา IVF บนพื้นฐานหลักฐานทางการแพทย์ พร้อมแผนการรักษาเฉพาะบุคคล
แชร์บทความนี้
ปรึกษาทีมแพทย์ของเรา
ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญของเราฟรี คำแนะนำที่ชัดเจนและเฉพาะบุคคลสำหรับเส้นทาง IVF ของคุณ
นัดปรึกษา