ภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัยทำให้มีลูกยากจริงไหม?

รังไข่เป็นอวัยวะสืบพันธุ์ เกี่ยวกับการมีบุตรโดยตรง เพราะรังไข่จะผลิตเซลล์ไข่ที่สามารถปฏิสนธิกับเซลล์อสุจิทำให้เกิดเป็นตัวอ่อนและทารกได้ ดังนั้นหากรังไข่มีปัญหาก็อาจส่งผลต่อการมีบุตรได้ด้วย จึงมีคำถามอยู่ว่าภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัยอันควรจะทำให้มีลูกยากจริงหรือไม่ ก่อนอื่นต้องบอกก่อนว่าภาวะนี้มีส่วนทำให้มีบุตรยากจริง แต่ถึงอย่างนั้นผู้ที่มีภาวะรังไข่เสื่อมก็ยังสามารถมีบุตรได้ ครั้งนี้ศูนย์รักษาผู้มีบัตรยากอย่างเราก็ได้รวบรวมข้อมูลโดยละเอียดมาให้หลายๆ คนได้ทำความเข้าใจแล้ว ดังนี้ 

รังไข่ มีหน้าที่อะไร?

ก่อนอื่นมาทำความเข้าใจเกี่ยวกับอวัยวะรังไข่กันก่อน โดยรังไข่เป็นอวัยวะหนึ่งในระบบสืบพันธุ์ อยู่บริเวณปีกมดลูกทั้ง 2 ข้าง หน้าที่หลักของรังไข่คือสร้างฮอร์โมนต่างๆ ของผู้หญิงให้มีความสมดุล โดยเฉพาะฮอร์โมนเอสโตรเจน ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ทำหน้าที่ควบคุมระบบสืบพันธุ์ของเพศหญิง ทำให้มีประจำเดือนและเกิดการไข่ตก ซึ่งเป็นกระบวนการหนึ่งที่ทำให้มีบุตรได้ 

ตามปกติร่างกายจะคัดเลือกไข่ที่จะโตขึ้นในแต่ละรอบเดือน เรียกว่า dominant follicle ไข่ที่ได้รับการคัดเลือกนั้นจะค่อยๆ โตขึ้น และจะค่อยๆ เคลื่อนที่ออกมาให้ใกล้ๆ กับผิวของรังไข่ เพื่อเตรียมพร้อมในการตกไข่ ซึ่งไข่ที่ตกออกมาจะค่อยๆ เคลื่อนที่ผ่านท่อนำไข่  ซึ่งพร้อมที่จะผสมกับอสุจิของเพศชาย กลายเป็นตัวอ่อนตามลำดับ แน่นอนว่าถ้าหากมีภาวะรังไข่เสื่อม ก็จะทำให้กระบวนการเหล่านี้เสื่อมเร็วขึ้น คุณภาพและจำนวนของไข่ลดลงเร็วขึ้น เป็นผลทำให้เกิดภาวะมีบุตรยาก

ภาวะรังไข่เสื่อม ก่อนวัยอันควรคืออะไร?

ภาวะรังไข่เสื่อมตามธรรมชาติ คือภาวะที่รังไข่ผลิตฮอร์โมนและผลิตไข่ได้น้อยกว่าปกติ เป็นสิ่งที่ผู้หญิงทุกคนต้องเจอเมื่อถึงวัยอันควร โดยปกติแล้วภาวะรังไข่เสื่อมจะเกิดขึ้นเมื่อผู้หญิงอายุ 40 ปี เป็นต้นไป สังเกตได้ง่ายๆ หากรังไข่เริ่มเสื่อมประจำเดือนจะมาไม่ปกติ เช่น ประจำเดือนขาด มาไม่สม่ำเสมอในแต่ละเดือน หรือประจำเดือนมาน้อย ซึ่งมีผลต่อการมีบุตร 

แต่ภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัยอันควรคือคนที่มีภาวะดังกล่าวก่อนอายุ 40 ปี และจะเป็นปัญหาอย่างมากหากเกิดขึ้นกับคนที่อยู่ในวัยเจริญพันธุ์ 

ภาวะรังไข่เสื่อม ก่อนวัยอันควร เกิดจากอะไร?

ภาวะรังไข่เสื่อม ก่อนวัยอันควรเกิดจากหลายสาเหตุด้วยกัน ได้แก่ 

1.ความผิดปติของโคโมโซม และพันธุกรรม 

สาเหตุแรกที่พบคือความผิดปติของโคโมโซมและพันธุกรรม ที่พบได้ประมาณ 20-30% โดยบุคคลนั้นจะมีการพัฒนาของรังไข่เป็นปกติขณะเป็นทารกในครรภ์ แต่จะมีการฝ่อของไข่อย่างรวดเร็ว ทำให้รังไข่เสื่อมหรือหยุดทำงานเร็วกว่าคนทั่วไป บางรายไม่มีประจำเดือน หรือบางรายมีประจำเดือนอยู่ไม่กี่ปีประจำเดือนก็หมดไป เพราะเกิดภาวะรังไข่เสื่อมหรือรังไข่หยุดทำงาน 

2.โรคภูมิต้านทานตนเอง 

บางรายพบว่ามีภาวะรังไข่เสื่อมมาจากโรคภูมิต้านทานตนเอง เช่น โรคพุ่มพวงหรือ SLE โรคภูมิต้านทานตนเองของต่อมไทรอยด์ โรคพราไทรอยด์ เป็นต้น ซึ่งพบได้ประมาณ 10-30% โดยโรคดังกล่าวมีผลทำให้ภาวะรังไข่เสื่อม แต่บางรายสามารถรักษาภาวะโรคภูมิต้านทานตนเองได้ ก็อาจส่งผลให้รังไข่กลับมาใช้งานได้ด้วย หมายความว่าถ้าหากสามารถรักษาโรคภูมิต้านทานตนเองได้ ภาวะรังไข่เสื่อมก็จะดีขึ้นด้วยนั่นเอง

3.การผ่าตัด 

บางรายที่มีภาวะรังไข่เสื่อม อาจเป็นผลมาจากการผ่าตัด หากเป็นการผ่าตัดบริเวณรังไข่ ซึ่งอาจทำให้เกิดการเสียเนื้อรังไข่ไปบางส่วน ก็อาจจะเกิดภาวะรังไข่เสื่อมได้ ทั้งนี้ยังพบว่าบางรายอาจมีการผ่าตัดในลักษณะที่ไปรบกวนเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงรังไข่ ทำให้รังไข่ขาดเลือดและหยุดทำงาน

4.การใช้เคมีบำบัด

สำหรับผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับเคมีบำบัดหรือการฉายแสงโดยเฉพาะการฉายแสงบริเวณอุ้งเชิงกราน อาจส่งผลต่อการทำงานของรังไข่ด้วย ทำให้เกิดภาวะรังไข่เสื่อมสภาพก่อนวัยอันควร 

อ่านเพิ่มเติม: เป็นมะเร็งก็มีลูกได้ จริงไหม? ไขข้อสงสัยทีนี่ 

การตรวจรังไข่เสื่อม

บางรายที่สงสัยว่าตัวเองจะมีภาวะรังไข่เสื่อมหรือไม่ เมื่อสังเกตตัวเองแล้วพบว่าประจำเดือนมาไม่ปกติหรือมาน้อยกว่าปกติ สามารถเข้ารับตรวจรังไข่เสื่อมได้ โดยแพทย์จะทำการตรวจ ดังนี้ 

1. ตรวจร่างกาย และซักประวัติทางการแพทย์ 

2. ตรวจเลือดวัดระดับฮอร์โมน ได้แก่ ตรวจฮอร์โมน AMH หรือ Anti-Mullerian Hormone ที่มีปริมาณสัมพันธ์กับจำนวนไข่ใบเล็กๆ ในรังไข่ และตรวจเลือดเพื่อหาระดับฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของรังไข่ที่เรียกว่า ฮอร์โมน FSH (Follicular stimulating hormone) 

3. ตรวจเลือดเพื่อวัดปริมาณฮอร์โมนเอสโตรเจนในเลือด 

ภาวะรังไข่เสื่อม มีลูกได้ไหม?

คำถามถัดมาที่หลายคนสงสัยคือ หากเกิดภาวะรังไข่เสื่อม จะสามารถมีลูกได้หรือไม่ คำตอบคือแม้ว่าจะมีภาวะรังไข่เสื่อม ทำให้มีลูกยาก แต่ก็ยังสามารถมีลูกได้ในบางกรณี เพราะภาวะรังไข่เสื่อมบางสาเหตุ สามารถรักษาให้อาการดีขึ้น และกลับมาตกไข่ได้ จึงมีโอกาสตั้งครรภ์ธรรมชาติได้ หรือบางกรณีสามารถเก็บไข่มาทำเด็กหลอดแก้วได้ 

อย่างในกรณีที่เกิดภาวะรังไข่เสื่อมจากโรคภูมิต้านทานตนเอง หากรักษาโรคให้หายได้ รังไข่ก็กลับมาทำงานได้และสามารถมีลูกได้ หรือบางสาเหตุเช่นการใช้เคมีบำบัด หากฝากไข่เอาไว้ก่อนทำเคมีบำบัด หลังทำเคมีบำบัดแล้ว ก็สามารถมีลูกได้เช่นกันโดยการทำเด็กหลอดแก้ว

ดังนั้นภาวะรังไข่เสื่อม อาจทำให้มีบุตรยากก็จริง แต่โอกาสในการมีบุตรยังไม่เท่ากับศูนย์ในบางกรณี สามารถเข้ารับการปรึกษากับคลินิกผู้มีบุตรยากได้โดยตรง เพราะภาวะรังไข่เสื่อมบางกรณี สามารถพึ่งพาเทคโนโลยีทางการแพทย์เพื่อช่วยให้มีบุตรได้

ผู้เขียน
พญ. นฤมิต วงศ์ลิขิตปัญญา (Dr. Naroemit Wonglikhitpanya)

พญ. นฤมิต วงศ์ลิขิตปัญญา

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญประจำ Millennium IVF Clinic

แชร์เนื้อหา

ผู้เขียน
พญ. นฤมิต วงศ์ลิขิตปัญญา (Dr. Naroemit Wonglikhitpanya)

พญ. นฤมิต วงศ์ลิขิตปัญญา

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญประจำ Millennium IVF Clinic

แชร์เนื้อหา

โปรโมชั่น

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

ยอมรับทั้งหมด
จัดการความเป็นส่วนตัว
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    เปิดใช้งานตลอด

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • คุกกี้เพื่อการวิเคราะห์ (Analytical Cookies)

    คุกกี้ประเภทนี้จะทำการเก็บข้อมูลการใช้งานเว็บไซต์ของคุณ เพื่อเป็นประโยชน์ในการวัดผล ปรับปรุง และพัฒนาประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ ถ้าหากคุณไม่ยินยอมให้เราใช้คุกกี้ประเภทนี้ เราจะไม่สามารถวัดผล ปรับปรุงและพัฒนาเว็บไซต์ได้

  • คุกกี้เพื่อการโฆษณา (Advertising Cookies)

    คุกกี้ประเภทนี้จะทำการบันทึกข้อมูลของผู้ใช้งานเว็บไซต์ เพื่อนำเสนอขายสินค้าที่ตรงกับความสนใจของผู้ใช้งาน ถ้าหากคุณไม่ยินยอมให้เราใช้คุกกี้ประเภทนี้ เราจะไม่สามารถแสดงผลโฆษณาได้ตรงตามความต้องการของคุณ

บันทึก